Sögur afa Konn.

 

Á meðan Pétur Konráðsson var á lífi talaði hann inn á segulband til að stytta sér stundir þegar hann var einn heima. Á þessum snældum eru margar góðar sögur af honum sjálfum og hans samtíðarmönnum. Hér er ætlunin að birta þessar sögur jafn skjótt og Gaui hefur pikkað þær upp eftir spólunum. Reynt verður að halda orðalagi afa Konn og hans frásagnastíl, sem flestir Grundfirðingar muna eftir og þótti svo skemmtilegur.

 

 

Villtir í Þoku

Draumar

Yfir Búlandshöfða

Á Blikanum

Læknir sóttur

Gamlar minningar

 

 

 

 

 

Til baka á forsíðu

Villtir í þoku.

 

Mér datt í hug í gamni að setja hérna inn á, þegar við villtustum á sjó. Það var þannig að ég var háseti á litlum mótorbáti frá Kvíabryggju 1929 og við vorum staddir frammi í brún á Böðvarsgili svokölluðu í blíðskaparveðri og vorum á línu um vorið. Þegar við áttum lítið eftir að draga klukkan um hálf sex um kvöldið, þá slitnaði hjá okkur línan. Þá var skollin á niðadimm þoka. Við vorum rétt komnir að endabólinu og við gerðum ekki annað en að snúast þarna góða stund í hringi þangað til við rákustum á bólið. Þegar við vorum búnir að draga þennan spotta sem eftir var, þá var nú farið að spekúlera í því að fara í land, hvíta logn og svarta þoka. Þá heyrðum við í mótorvél einhversstaðar nálægt okkur þar sem við sáum ekki neitt. Svo kom þarna út úr þokunni yfir okkur hér um bil, gríðarlega stór bátur. Það er kallað til formannsins á trillunni sem ég var á og spurt hvar við séum. Formaðurinn svaraði - Við vorum í Böðvarsgili og vorum að enda við að draga. Þá sagði sá sem kallaði, - Ja þá er það allt í lagi því að ég er að fara á Stykkishólm. Þetta er Breiðafjarðar Svanur og ég klára það úr þessu. Veriði blessaðir.

 Svo fórum við að keyra í land og við tókum klukkuna. Það voru tveir kompásar í bátnum, annar sem báturinn átti og hinn sem formaðurinn átti. En kompás formannsins var svokallaður þurrakompás, segultæki sem formaðurinn okkar sagði að væri algerlega hundrað prósent réttur. En það sem skeði þarna, það var það að við sáum til sólar í hálofti í suðvestri, átti að vera í suðvestri, en kompás formannsins vildi ekki bekenna það að sólin væri í suðvestri. En kompás bátsins vildi bekenna það að sólin væri í suðvestri, enda var klukkan ekki nema lítið að ganga sjö.

 Svo er farið að keyra og það er keyrt til lands. Það er keyrt eftir kompás formannsins og þegar við erum búnir að keyra í tuttugu mínútur, þá erum við komnir upp á tuttugu faðma dýpi sem átti ekki að vera ef við hefðum verið á réttri leið. Og þegar við erum búnir að keyra í hálftíma þá erum við komnir á tíu faðma dýpi. Og þegar við erum búnir að keyra í tíu mínútur eftir það, þá erum við komnir á sjö faðma dýpi. Og það endaði með því að við sáum í botn. Þá vorum við staddir á einhverjum hvítum hraun-kalks klettum sem rétt flaut yfir. Svo var farið að keyra og svo sáum við land og við þekktum það ekki. Þá var sólin komin í vestur, norðvestur þaðan sem við vorum eftir kompásnum sem var farið eftir. Við vorum að  snúast þarna aftur og fram og það var verið að leita, það var gert ráð fyrir að þetta væri Melrakkaey og það átti að keyra í kringum hana. En það var svo hlæilegt að við fundum hvorugan endann á henni.

 Fyrir rest þá var tekið það ráð að keyra í austur, suðaustur og við lónuðum það með því að sjá alltaf í botn. Ýmist voru klettar undir hjá okkur, stórir klettar, svona steinar hvítir af hrúðukarli, eða þá bara sandbotn, hreinn sandbotn. Svo vitum við ekki fyrr en allt í einu að það er verið að siga hundi og það stutt frá okkur. Svo við hægjum nú ennþá á vélinni, hérumbil stopp. Þá er kallað úr landi, - Þið eruð að fara upp í höfðalendinguna. Sem sagt Búlandshöfðalendinguna. Þá var það bóndinn á Búlandshöfða. Hann heyrði í bátnum en sá hann ekki en var að aðvara okkur að fara ekki grynnra. Þá var nú lónað austur og svo fundum við Stöðina, síðan fundum við í þokunni Krossnesbjargið og þá lentum við beint undir vitanum. Hann var rétt yfir okkur þegar við sáum hann. Þá var nú lónað fram fyrir tangana og svo í austur, en þá sagði nú kompásinn ekki rétt í austur eins og hann hefði átt að gera.

 En hvað um það, við hittum Grundarfjörðinn og þegar við komum upp að Bryggjuós, þá sáum við aðeins fyrir húsunum á Kvíabryggju. Við komum þarna í sandlænuna sem var ósinn og þekktum hann á því, að þarna voru þorskhausar af nýaðgerðum fiski. Enda búið að róa þarna mikið og gera mikið að, það voru gerðir út þarna fimm bátar. Svo komum við nú inn og fórum í okkar legufæri og fórum í land og þá var þokan það þykk að það slæddist á milli húsa.

 Nú! Tveir bátar voru á sjó þegar við vorum lentir, við vorum að þvælast þetta í sex klukkutíma, sem við áttum ekki að vera nema rúman hálfan annan tíma hefði allt verið í lagi. En það kom á daginn seinna að kompás formannsins var algjörlega kolvitlaus, en kompás bátsins, hann var alveg réttur. En hvað um það þeir voru tveir mótorbátar aðrir, litlir, þeir voru austur á sem kallað er Hestgrunn og er austnorður af Selskeri. Annar báturinn sá um nóttina þegar hann fór af stað klukkan eitt, þá sá hann toppinn á Kirkjufellinu. Hann tók strik og hann kom í Bryggjuós og hitti fyrir þorskhausana eins og við í lænunni, en þeir trúðu því ekki að þetta væri ósinn og keyrðu frá aftur og keyrðu upp með landi sem þeir sáu móa fyrir og fóru upp fyrir Búðatanga og upp að Króarnesi. Þar þekktu þeir sig og sneru við og lentu á Kvíabryggju klukkan rúmlega fjögur um nóttina. En seinni báturinn, hann kom klukkan sex um morguninn og þá var farið að rofa til þannig að hann sá fyrir húsum.

Báturinn sem ég var háseti á, hann hét Björgvin, sá næsti sem kom í ósinn og trúði því ekki að það væri ósinn, hann hét Óskar, en sá þriðji hét Hegri.

Tveimur árum seinna, þá átti að heita að ég væri orðinn bóndi í Mýrarhúsum og bjó með móður minni 1931. Það var fyrir jólin að ég fór gangandi inn í Grundarfjörð að sækja mér svona smádót, kaffi og sykur og eitthvað svona smávegis fyrir jólin, því að aðalvaran var nú tekin í kauptíðinni á haustin. Þegar ég ásamt fleirum kom inn í Grundarfjörð, þá stóð svoleiðis á, að Súðin gamla, strandferðaskipið var að koma upp fjörðinn. Þá kom Bárður Þorsteinsson sem var oddviti hjá okkur hér í sveit til fjölda ára og sá um afgreiðslu fyrir kaupfélagið. Hann bað okkur að koma í vinnu því að Súðin væri að sækja kjöt í frystihúsið litla sem var byggt fyrir innan Gilósinn og starfaði nú ekki nema í nokkur ár. Það varð úr að við vorum þarna sex saman og við fórum í vinnu og unnum til klukkan að ganga tólf um kvöldið.

 Við móðir mín vorum búin að taka þá dreng til uppfósturs og foreldrar drengsins voru þá í Grundarfirði og þau buðu mér að vera um nóttina, svo ég bara gæti verslað um morguninn eftir og farið svo heim. Hinir karlarnir gengu heim um nóttina og ætluðu svo að koma daginn eftir aftur til að versla því að það var ekki afgreitt þarna að koma kvöld. Svo fékk ég mig nú ekki afgreiddan fyrr en eftir hádegi daginn eftir og það var talsvert mikið sem ég bar og ófærð. En þegar ég er að fara af stað úr Grafarnesi, þá er að koma trillubátur frá Kvíabryggju. Þeir kalla í mig karlarnir á trillubátnum, þeir voru tveir og segja mér að koma bara með það sem ég beri á bakinu, því þeir stoppi ekki nema rétt til að fá sér bensín.

 Svo ég geri það. Ég fór bara niðreftir til þeirra og við vorum farnir af stað eftir korter, en þegar við vorum að fara af stað, fram fyrir nesið, þá kom vestan frama él fyrir röndina á Kirkjufellinu inn fjörðinn. Það var enginn kompás í bátnum, það eina sem var, það var vélin og léleg lugt. Það var tekin stefna til þess að ná Króarnesinu, eða Hnausunum sem eru fyrir sunnan Búðir, en það sem við fundum þegar við fundum land, var Kirkjufellskletturinn. Þá var nú tekin stefnan frá honum og niður með landi og svo keyrðum við óratíma og sáum ekki nokkurn skapaðan hlut þangað til að það er komið kvöld og náttmyrkur líka og dimmviðri og sást ekki út fyrir borðið fyrir kafaldi. Logn kafaldi. Þá sjáum við svarta þúst við sand, sem við erum að koma að og það er farið að hægja á vélinni og gá hvað þetta sé. Þá var þetta Kirkjufellskletturinn. Þá vorum við nú búnir að finna hann tvisvar. Þá var tekin stefna aftur og á að taka Króarnesið og svo Hnausana, en um leið og farið var frá klettinum, þá hvarf hvoru tveggja því að (við sáum það nú aldrei hvort eð var,) þá hvarf bara allt land og við sáum ekki neitt. Svo var keyrt og það var keyrt í óratíma og við vorum allir klukkulausir. Svo var komin svolítil alda og það var svona tekið eftir því þegar hún breyttist, að fyrst var hún á hlið, svo kom hún undir síðuna hjá okkur og svo kom hún beint á eftir.

Nokkru eftir það, að við höfðum ölduna á eftir, þá sáum við ljósi bregða fyrir. Það var tekin stefna á það og það hvarf undir eins og við sáum það ekki meir. Svo var keyrt langa langa lengi og ekkert sáum við. Svo allt í einu, þá kemur ljós, stórt ljós framundan og það er keyrt á það. Og þegar við komum að því, að þá er þetta bátur frá Ísafirði sem lá á legunni í Grundarfirði og var að beita og ætlaði að róa um kvöldið. Þá erum við komnir eftir allan tímann upp í Grundarfjörð aftur og einu sinni enn. Og þá var tekin stefna, við sáum ekki land þar sem báturinn var, kafaldið var svo mikið. Það er tekin stefna í land og við finnum það og svo norður með nesinu, svo út fjörð og á að taka Hnausana einu sinni enn. Það sem við finnum næst, það er svartur blettur framundan. Það er farið að hægja á og gá hvað það sé og það er Kirkjufellskletturinn í þriðja skiptið sem við komum að honum. Nú er farið að lóna niður með landi og það er lýst út fyrir borðið með luktargarminum og það er látið rétt fljóta yfir sandinn, því þarna voru engin sker og ekki neitt.

 Svo komum við undir Hnausana og þá sjáum við vitann. En rétt í því að við erum búnir að sjá vitann, þá sjáum við ljós framundan og það var ljósið á Búðum. Og um leið og við sáum ljósið á Búðum, þá birtir upp kafaldið og var heiður himinn og við sáum vel til. Við vorum þá komnir niður undir Búðartanga. Svo var haldið fyrir tangana og vestur með eyrunum og inn í Bryggjuós og þar var sett upp. Svo lagði ég á göngu, það var þæfings fönn og þungt að ganga og var ég á göngu til klukkan að ganga tvö um nóttina. Móðir mín var orðin hálf smeyk um að það hefði eitthvað komið fyrir mig að vera svona lengi, því að ef ég hefði farið beint klukkan þrjú úr firðinum og út að Mýrarhúsum, þá hefði ég ekki verið nema svona hálfan annan tíma, en þarna vorum við búnir að vera frá klukkan rúmlega þrjú og til klukkan eitt um nóttina að við lentum á Kvíabryggju.